Türkiye, Böcek Ailesi’nin konakladıkları otelde hayatını kaybetmesinin ardından “kimyasal güvenlik” tartışmaları gündemden düşmüyor. Ailenin ölümüne neden olduğu düşünülen ve panzehiri bulunmayan “alüminyum fosfit” maddesinin, internet üzerinden denetimsizce satılabilmesi ise tehlikenin boyutunu gözler önüne serdi.
Böcek Ailesi’nin trajik ölümüyle ilgili yürütülen soruşturmada, otelde yapılan ilaçlamada “alüminyum fosfit” kullanıldığı ihtimali ağırlık kazandı.
Uzmanlar, maruz kalındığında kurtuluş şansı neredeyse olmayan bu kimyasalın, sadece ağır sanayide kullanılması gerekirken otel gibi yaşam alanlarında kullanılmasının “cinayetle eşdeğer” olduğuna dikkat çekiyor.
Soruşturmada öne çıkan en korkutucu detay ise maddenin doğası. Alüminyum fosfit, ortamdaki nemle reaksiyona girerek ölümcül “fosfin gazı” açığa çıkarıyor. Peki, nedir bu “alüminyum fosfit”?
Aalüminyum fosfit nedir?
Alüminyum fosfit, inorganik bir kimyasal bileşiktir ve genellikle tarım endüstrisinde fumigant (gazlayıcı) olarak kullanılan son derece zehirli bir maddedir. Özellikle depolanmış tahılları (buğday, mısır vb.), tütünü ve diğer tarım ürünlerini böceklerden ve kemirgenlerden korumak için kullanılır.
Maddenin kendisi katı haldedir ancak nem veya asit ile temas ettiğinde kimyasal bir reaksiyona girer. Bu reaksiyon sonucunda Fosfin gazı açığa çıkar. Fosfin gazı, çok güçlü bir zehirdir. Renksizdir ve saf hali kokusuz olsa da, teknik saflıktaki hali genellikle çürük balık veya sarımsak benzeri keskin bir kokuya sahiptir.
Solunum yoluyla vücuda girer. Hücrelerin oksijen kullanmasını engelleyerek (sitokrom c oksidaz enzimini bloke ederek) hücresel boğulmaya neden olur. Kalp ve akciğerler başta olmak üzere tüm organları hızla etkiler.
Uzmanlar, bu gazın özellikle otel odası gibi havalandırılmayan kapalı alanlarda çok hızlı etki ettiğini ve bilinen bir panzehiri olmadığı için tıbbi müdahaleyi imkânsız hale getirdiğini belirtiyor.
Türkiye’de bu ürünlerin bireysel perakende satışı yasak ve yalnızca ruhsatlı firmalar tarafından devlet denetiminde temin edilebiliyor. Ancak dijital dünyadaki denetim boşluğu, yasağı deliyor.
Hukuken sadece profesyonellere satılması gereken bu zehir, uluslararası e-ticaret sitelerinde farklı isimler altında rahatlıkla bulunabiliyor.
Sektör temsilcileri, bu tür kimyasalları yaşam alanlarında yetkisiz kullanmanın sadece yasa dışı bir eylem değil, insan hayatını doğrudan hedef alan bir suç olduğu konusunda hemfikir.
