Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Nisan ayı raporunda enflasyonun yükselişi ve ekonomik durgunluğa dikkat çekti. Rapor, enerji ve gıda fiyatlarındaki artışların tüketici fiyatlarını önemli ölçüde etkilediğini ortaya koydu. Özellikle, konutlarda kullanılan doğalgaz ve elektrikte uygulanan “kademeli fiyat” sisteminin, faturaları ciddi şekilde artırdığı belirtildi. Akaryakıt fiyatlarının da Ortadoğu’daki çatışmalar nedeniyle yükselmeye devam ettiği ifade edildi. Gıda fiyatları açısından ise işlenmemiş gıda grubunda et ve sebze fiyatlarının başı çektiği, işlenmiş gıda ürünlerinden en temel gıda maddesi olan ekmek fiyatlarının ise Nisan ayı enflasyonunu en fazla etkileyen unsurlardan biri olduğu vurgulandı.
KREDİ FAİZLERİ RİSK SEVİYESİNDE Halkın ve küçük işletmelerin finansmana ulaşımının zorlaştığı gözlemleniyor. Bankalardaki faiz oranları çarpıcı bir şekilde yükselirken, ihtiyaç kredisi faiz oranı yüzde 63,1’e, konut kredisi faiz oranı yüzde 36,8’e, taşıt kredisi faiz oranı ise yüzde 39,6’ya ulaştı. TL mevduat faizi de yüzde 47,2 seviyesine yükseldi. Ek olarak, 27 Mart’ta yapılan düzenlemeler ile deprem bölgesindeki kredilere dair istisnaların kaldırılması ve esnaf kredilerinin kapsamının daraltılması, zor durumda kalan halk ve küçük esnaf için durumu daha da zorlaştırdı.
EKONOMİK FAALİYETTE YAVAŞLAMA Belirgin bir ekonomik yavaşlama yaşandığına dair işaretler ortaya çıkmaya başladı. Perakende satış hacminin aylık bazda azaldığı, beyaz eşya ve otomobil satışlarının ise yılın ilk çeyreğinde gerilediği raporlandı. İmalat sanayindeki sipariş beklentilerinin düştüğü ve sanayi üretiminin zayıf seyrettiği kaydedildi. Bu durum, fabrikalarda üretim hızının azaldığını ve tüketimin önemli ölçüde düştüğünü gösteriyor.
CARİ AÇIK VE REZERVLERDE DENGE SORUNU Dış ticaret dengesinde de olumsuz bir tablo mevcut. Şubat ayında cari işlemler dengesi 7,5 milyar ABD doları açık verirken, 12 aylık toplam açık 35,4 milyar ABD doları seviyesine ulaştı. Merkez Bankası’nın brüt rezervleri, 13 Mart ile 17 Nisan arasındaki kısa süre içinde 15,2 milyar ABD doları eriyerek 174,5 milyar ABD dolarına geriledi. Bu durum, döviz krizine karşı savunma mekanizmasının zayıfladığını göstermekte.
HALKIN ENFLASYON BEKLENTİSİ YÜKSEK Banka ile halk arasındaki enflasyon beklentisindeki uçurum, anket sonuçlarına da yansıdı. Piyasa katılımcılarının 2026 sonu için öngördüğü enflasyon oranı yüzde 27,5 seviyesine çıkarken, hanehalkının 12 ay sonrası için beklediği enflasyon oranı ise yüzde 49,9 olarak belirlendi. Bu veriler, halkın enflasyonun düşeceğine dair umutlarının kalmadığını gösteriyor.
SIKI PARA POLİTİKASI DEVAM EDECEK Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutarken, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı duruşun süreceğini açıkladı. Enflasyon görünümünde “belirgin ve kalıcı bir bozulma” yaşanması durumunda faizlerin artırılabileceği sinyali verilirken, orta vadeli yüzde 5 hedefinin hala gündemde olduğu ifade edildi.
